Të bisedosh me Marie Poradecin është përherë kënaqësi. E dashur, e thjeshtë dhe me mirësinë që të ngroh në çdo fjalë, ajo të prin drejt kujtimeve me shkrimtarin e madh, atin e saj të vyer, poetin Lasgush Poradeci.
Dje Lasgush Poradeci kishte përvjetorin e 121 të lindjes, një përvjetor, i cili në fakt, në këtë vit të vështirë që po lëmë pas, na nxit jo vetëm t’u kthehemi edhe një herë vargjeve të tija për t’u përkundur në muzikalitetin e tyre të papërsëritshëm në letrat shqipe, por edhe për shijuar sërish e pafundësisht, një dashuri më të fshehtë se dashuria, për të kapërcyer veten përmes një dashurie me llaftari, për t’u ngitur gjer tek yjet si fingjill/ Që vërtiten palë-palë/, buzë liqerit të qetë, që buçet! që, ah!, kur e sjell ndërmend, as rroj as vdes, po jam pa mend.
– Marie, – e pyes, – si ndihesh në këtë përvjetor ditëlindjeje të babait?
– Siç ndihen të tërë fëmijët, kur baballarët u kanë ditëlindjen, – ma kthen.
– Po, por Lasgushi ka qenë një baba ndryshe, një baba që ka bërë histori në letërsinë shqipe. Ke mbresa me të nga ditëlindjet? I festonte?
– Jo, jo, në shtëpinë tonë s’kemi festuar kurrë ditëlindje, vetëm ditën e emrit. Babai festonte një javë para Pashkës së Madhe kur ishte Shën Llazari, motra më 21 maj kur qe Shën Konstandini dhe unë më 15 gusht, kur ishte Shën Maria.
– Po dhurata e dashur, i bënit? Çfarë pëlqente?
– Sigurisht, im atë ishte shumë fisnik, i çmonte dhuratat. Dhurata të preferuara nuk kishte, por bënte dhurata që të gëzonin në shpirt.
– Çfarë ndërmend ti?
– Më kujtohet një herë, unë dhe motra i kërkuam shtiza për të bërë triko. Unë ia kërkova të kuqe dhe Kostandina të verdha. U gëzua jashtëzakonisht. Sepse thoshte m’u rritën çupat. Dhe na i bleu. Na i vendosi te koka e krevatit, dhe kur u ngritëm në mëngjes, i gjetëm. Çfarë gëzimi!
– Po brenga e dashur, kishte babai? Ditët e lindjeve janë ditë gëzimi, por ndonjëherë edhe ditë bilancesh…
– Kishte plot. Ka një poezi të pabotuar ku thotë:
E në dhembjet venë e vinë,
Tërë dhembje, tërë lot,
Kush ma diti poezinë,
Brengat nuk mi diti dot.
– Ti i kujton të tëra poezitë e babait , e dashur?
– Ky është një variant i poezisë ‘Kur nuk ndjehesh fare mirë’. Në fillim babai e ka quajtur ‘Dy Sokratët’. Njëri qe Sokrati i Greqisë dhe tjetri Sokrati që punonte në mencën e studentëve ku hante dhe babai, në Bukuresht. Ky Sokrat, e ndihmonte me ushqim, sepse qe një kohë kur babai nuk kishte bursë dhe punonte punë të ndryshme për të vazhduar shkollën, – përgjigjet Maria, e cila, si dhuratë për të tërë ne, në këtë 121 përvjetor të lindjes së poetit të madh, na risjell këtë poezi tijën.
Ç’punë bëj e ku kam lerë,
Në kam nënë e strofkë e atë,
Në kuvendin e përzierë,
Pate pyetur, o Sokrat.
Më pat’ lindur vendi i Zotit,
Shes gazeta për studim,
Dhe për prind, o sytë e mija
Ç’lagi kaq me mallëngjim
Qoftë e ëmbël si një çupë,
Qoftë plot me vrer e gjak,
Do ta pi të shkretën kupë,
Siç e piu Sokrati plak.
E në dhembjet venë e vinë,
Tërë dhembje tërë lot,
Kush ma diti poezinë
Brengat nuk m’i diti dot.