nga Dr. Ilir Alimehmeti, epidemiolog klinik
Miqtë e mi, shprehjes së mësipërme nuk i shpëtojnë dot as vaksinat kundër SARS-CoV-2. Në publikimet e tyre mediatike, të dyja firmat (Pfizer dhe Moderna) kanë ofruar me të madhe vetëm pjesën shkëlqyese të medaljes, efektin relativ. Në fakt, për popullatën dhe mjekët, efekti i rëndësishëm është ai absolut. Le ta përllogarisim së bashku për ta pasur kuadrin më të qartë.
Do të marrim fillimisht rastin e vaksinës së Pfizer, pasi ka dhënë shifrat më të larta dhe deklaron se praktikisht është në përfundim të fazës së tretë klinike, ndërkohë që të dhënat e Modernës janë vetëm paraprake.
Të dhënat e deklaruara nga Pfizer (linku është në publikimet e mëparshme):
~22.000 pacientë të vaksinuar;
8 raste infektimi në periudhën e vëzhgimit;
1 rast infektimi në gjendje të rëndë.
2.000 pacientë të pavaksinuar (placebo);
152 raste infektimi në periudhën e vëzhgimit;
7 raste infektimi në gjendje të rëndë.
EFEKTIVITETI I DEKLARUAR = 95%
Në krahun e vaksinuar raporti i të infektuarve (attack rate) është:
8 / 22.000 = 0.000364 = 0.0364%
Në krahun e pavaksinuar raporti i të infektuarve (attack rate) është:
152 / 22.000 = 0.006909 = 0.6909%Risku relativ (RR – relative risk) i vaksinimit: RR = 0.000364 / 0.006909 = 0.053 = 5.3% Efektiviteti i vaksinimit: 100% – 5.3% = 94.7% (deklarimi i rrumbullakosur është 95%)
Por shifra që na intereson më shumë të gjithëve është NNV (number needed to vaccinate).
Sqarim:(NNV është numri i personave që duhen vaksinuar në mënyrë që të evitohet një infektim i vetëm.)
Së pari përllogarisim diferencën e riskut (RD – risk difference): 0.006909 – 0.000364 = 0.006545 = 0.6545% Pra, secilit nga ne na ulet risku i infektimit me 0.6545% (rrumbullakosur 0.7%) nëse vaksinohemi, ose e thënë e ndryshe kemi mundësi të infektohemi 99.3455% (rrumbullakosur 99.3%).
NNV = 1 / 0.006545 = 152.79 (rrumbullakosur 153).
Pra:
Duhen vaksinuar 153 vetë që të evitojmë 1 infektim të vetëm nga SARS-CoV-2. (Pfizer)
Po të përsërisim të njëjtat llogari për rastet e rënda gjejmë se: Duhen vaksinuar 3663 vetë që të evitojmë 1 infektim të vetëm të rëndë nga SARS-CoV-2. (Pfizer)
Po të përsërisim llogaritë për të dhënat paraprake të Modernës (8 raste në krahun e vaksinuar dhe asnjë i rëndë, dhe 86 raste në krahun e pavaksinuar me 11 raste të rënda) që është studiuar mbi 30.000 persona gjejmë se: Duhen vaksinuar 176 vetë që të evitojmë 1 infektim të vetëm nga SARS-CoV-2. (Moderna) Duhen vaksinuar 1364 vetë që të evitojmë 1 infektim të vetëm të rëndë nga SARS-CoV-2. (Moderna).
Kjo është situata e deritanishme e vaksinave.
KUJDES:Nguti i madh i raportimit të të dhënave në media dhe jo në organe zyrtare dëmton saktësinë e raportimit përfundimtar zyrtar për disa arsye:
Së pari, periudha e studimit nuk ka përfunduar dhe, mendohet/shpresohet, se këto shifra do të jenë më të favorshme në përfundim.
Së dyti, rastet e rënda duan disa ditë/javë për t’u zhvilluar dhe kërkuesit thjesht nuk e kanë pritur këtë kohë.
Dhënia vetëm e vlerës së efektivitetit (vlerë e vërtetë) ka pasur vetëm efekt mediatik dhe në bursa. Kaq!
Dhënia e vlerës së NNV ka vlerë në shëndetin publik.
Jo më kot, Sekretari i Përgjithshëm i OBSH-së u shpreh se “…vetëm vaksina nuk mjafton…”!
