Shqiptari e ka thënie të vetën kapitale shprehjen “Druri ka dalë nga xheneti”, ndaj, meqë edukimi përmes shpullës i duket hyner i madh, vazhdon ta bëjë e ta justifikojë edhe ditët e sotme, kur debati mbi të drejtat e njeriut e sidomos të fëmijëve, janë në pikën e vet më të fortë e kanë fituar tjetër status.
Mine Hasani, një zysh në shkollën “100 vjetori i pavarësisë” në Kamëz, na dëshmoi se nuk ka rregullore të Ministrisë së Arsimit që ndreq brezin e arsimtarëve brymosur në komunizëm e keq, na dëshmoi sr kriza që kalpuar brezin e mësusëve të moshës së saj, brymosur me parimin “bjeri rë bëhet njeri”, po rëndon përditë e më shumë fëmijët e të rinjtë. Dhuna, verbale e fizike, shpullat, shkuljet e flokëve dhe etiketime të tilla si budalla, gomar, idiot, i papaftë, shpifësirë, duket se janë kthyer në të vetmen mënyrë ligjërimi për këtë brez (por jo vetëm, natyrisht), të cilët në fakt mendojnë se mësuesin duhet ta kemi frikë, jo ta duam, se druri të bën njeri, se po nuk i fyeve kalamaqtë e të rinjtë, nuk i bën të ulin kokën të mësojnë.
Dhe, në këtë pikë muhabeti bëhet thikë me dy presa, sepse prindërit, qoftë edhe ata që përballen me situata të tilla, që ua rrëfejnë vet fëmijët apo shokët e tyre, nuk reagojnë dot hapur, sepse inati i zyshës (ose kolegeve të saj), mund të shpërthejë edhe më keq mbi fëmijën. Ndaj, për të shmangur këtë të fundit, ata përpiqen ta mbajnë mirë më zyshën, në mënyrë që të mos e rëndojnë pozitën e fëmijës, e ta zhvendosin mandej në tjetër shkollë, që për një fëmijë është goxha e rëndësishme, sepse i bie të ndryshojë shokët dhe rutinën e fituar deri më atë çast. Dhe zyshat (ato të këqijat sidomos), i dinë këto, dhe e ngulin edhe më tepër thikën në plagë, duke çertifikuar kështu autoritetin e tyre të padiskutueshëm (e të mjerë) mbi foshnjat që mezi i rrisim të tërë, duke punuar nga mëngjesi në darkë.
Me sa po shkruaj, që të jetë e qartë, nuk dua t’u bie më qafë asnjë zyshe a profesori që jep vërtet zemrën për fëmijët (jo ata që shtiren, e që tërë prindërit i kuptojnë, por nuk reagojnë, se duan të ruajnë fëmijët), por të specifikoj, se mësimdhënia sotdita ka disa rregulla, të cilat, padiskutim nuk janë më ato të kohës së Babaqemos, kur prindi të jepte leje “bjeri që të bëhet njeri” e pastaj, i mësuar me dhunën, ai fëmijë përfundonte kriminel a depresiv. Bashkëkohësia ka të tjera rregulla e mësimdhënësve u duhet të përshtaten, sepse kohërat kanë ndryshuar, e që sa më poshtë po i rendis:
- Nuk janë më prind i dytë: Dikur thuhej se mësuesi qe prindi i dytë. Sot nuk është më kështu. Mësuesi është thjesht mësues, që ka për detyrë të shpejgojë mësimin, të kontrollojë mbarëvajtjen e fëmijës në mësime, të referojë problematikat e fëmijës nëse ka.
- Brezi ka ndryshuar: është bërë më i ndjeshëm për hir të informacionit të shumtë që merr. Çdo fjalë e thënë me qëllim ose pa qëllim prej zyshave, që kapërcen një KOMUNIKIM NORMAL me një fëmijë, ndikon në vetëbesimin e tij, për të mos folur pastaj edhe për gjëra më të rënda, si rënia në depresion e me radhë.
- Gjuha mësues-nxënës: duhet të jetë e qëruar nga sharjet, fyerjetm etiketimet. Mjaft prindër rrëfejnë se jo rrallëherë bullizmi nis nga zysha, e cila, ndoshta pa të keq, e cilëson fëmiën si “të trashë” fjala bie, “të metë” e me radhë, duke përcaktuar në këtë formë edhe mënyrën se do t’i qasen atij fëmije shikët e klasës, duke i përcaktuar kështu vlerën në grup, që prodhin mandej fenomene si bullizmi me pasojat e veta.
- Sjellja e mësuesit duhet të jetë bashkëvepruese, jo superiore – Ka shumë mësues, që për të vendosur autoritetin, i dhunojnë fëmijët verbalisht, u ulin notat e me radhë. Mësuesi ka për detyrë të nxjerrë më të mirën nga fëmija, dhe kjo nuk mbërrihet me dhunë. Arsimi do dashuri dhe autoritetin e vendosin dijet e mësuesit, jo presioni që ushtron ai mbi nxënësit.
Jam shumë e sigurt që shumica e mësimdhënësve do të kundërshtojnë, se ndoshta do t’u duket sikur bien nga froni, por rregullat jane tjetër gjë, dhe presioni e dhuna tjetër.
Duke qenë se jam i bindur që këto fjalë, nga njëri vesh do t’ju hyjnë mësimdhënësve, e nga tjetra do t’u dalin, se helbete “kush është kjo të na japë mend, neve që kemi një jetë në arsim”, do të dëshiroja shumë që Ministria e Arsimit të kërkojë vendosjen e kamerave me monitorim në kohë reale nga prindërit, për të 1) shmangur paragjykimin mbi tërë mësuesit si të dhunshëm 2) për të parë de fakto cilësinë e mësimdhënies dhe 3) për të kontrolluar fëmijët në kohë reale. Duken në fakt si elementë mosbesimi, por janë në fakt tri nevoja që dalin nga konteksti arsimor në vend, parë filozofinë e mësimdhënies nëpër klasat e 9-vjeçares. Mësimdhënia nuk ka përse të jetë kaq diskrete. Të mos bëjmë sikur është rast i izoluar, deri në videon e radhës.
