Shqipëria sot rreshtohet e 15-a në botë me emigracionin më të lartë të individëve që kanë edukim tercial, doktoraturë. Shqipëria zë vendin parë në gjithë vendet e Ballkanit Perëndimor për numrin e personave me grada shkencore, që kanë studiuar dhe jetojnë jashtë. Vetëm segmenti i shqiptarëve që jetojnë jashtë vendit, që kanë marrë edhe janë duke marrë doktoraturën në vendet e OECD sot, është rreth 2500 vetë. Për një vend të vogël si Shqipëria, ky numër është 25% më i lartë se potenciali akademik i vendit. Pra ne kemi fatin të kemi një diasporë shkencore të re, me moshë mesatare 37 vjeç, ku 72% e tyre janë më të rinj se 40 vjeç, e në këto të dhëna nuk janë përfshirë shqiptarët të cilët mbajnë tituj profesionalë dhe që punojnë në sektorin privat në botë (Financë, Bankë, Ligj, Inxhinieri etj.), quajtur ndryshe diaspora profesionale.
Diaspora shqiptare, sidomos ajo shkencore dhe profesionale, ka qenë dhe është e paangazhuar, e paorganizuar, dhe, si rrjedhim, ka shumë pak impute në zhvillimin social, ekonomik dhe shkencor të vendit. Në këto 30 vite, kemi dështuar të ndërtojmë kanalet e nevojshme të komunikimit dhe bashkëpunimit, për përfshirjen e tyre aktive në mënyrë reale, për zgjidhjen e sfidave. Kemi bërë samite ku kemi shpëndarë çmime dhe kemi recituar poezi, por kurrë nuk e kthyhem vemëndjen nga mendjet e tyre të mençura.
Koha ikën dhe bashkë me të edhe mundësia e artë që ofron diaspora shkencore dhe profesionale sot. Diaspora e sotme në Londër, Tokio, New York ,Vjenë, Amsterdam, në katër anët e globit, duke gjerbur kafenë e mëngjesit, lexon të parat lajmet që vijnë nga atdheu i tyre i vogël, Shqipëria. E quajnë veten Qytetarë të Botës, por të lidhur pazgjidhshmërisht me Shqipërinë. Secili prej tyre padyshim, do të ndihej më i sukseshëm, më i lumtur e më i realizuar, nëse vendi i tyre do të prosperonte siç prosperon secili prej tyre, pavarësisht vendit ku jeton.
Duam apo nuk duam ne, kjo diasporë do të zëvendësohet nga bijtë e tyre lindur në mërgim, dëshmitarë të përpjekjeve të dështuara të etërve të tyre, për të krijuar lidhjet reale të nevojshme me atdheun dhe për atdheun. Si të tillë, Shqipëria do jetë për ta vendi i rrëfenjave të fëmijërisë, por jo mendimi i çdo mëngjesi. Agroni, një studiues shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, dhimbshëm thotë: “Kemi aq shumë për të ofruar! Sinqerisht, shpesh më vjen keq nga indiferenca e qeverive për të mbështetur pjesëmarrjen tonë në sfidat e vendit dhe për ta përdorur këtë dëshirë të madhe tonën. Për fat të keq, dritarja e mundësive ngushtohet çdo vit, pasi fëmijët tanë këtu (brezi i ardhshëm) nuk kanë të njëjtën lidhje emocionale dhe shpirtërore me atdheun si ne”.
E pra, si do do bëhen këto mendje të mençura kontributore për vendin? Kjo është pyetja, teksa ju flisni për shkencën, dijen, inovacionin, dhe përpiqeni të blini vota, me ulje taksash dhe rritje rrogash.
Copyright © MetropolPost.al
