Në vitet e fundit, Tirana ka përjetuar një bum të vërtetë në industrinë e Airbnb, me një rritje eksponenciale të numrit të apartamenteve të dedikuara për këtë platformë. Nga qendrat historike deri te periferitë më të largëta, duket sikur çdo apartament po transformohet në një garsoniere turistike. Kjo “çmenduri e Airbnb” ka krijuar një situatë të paparashikuar, që po reflekton një kolaps në tregun e pasurive të paluajtshme dhe atë të akomodimit.
Pse ndodhi ky bum?
Ekonomia e shpejtë që ofron Airbnb është një nga arsyet kryesore. Çdo individ që zotëron një apartament – ose edhe që e merr me qira – sheh në Airbnb një mundësi për të maksimizuar fitimet, duke anashkaluar qiratë afatgjata. Për më tepër, fluksi në rritje i turistëve në Tiranë, veçanërisht pas shpalljes së saj si një destinacion europian në zhvillim, ka shtyrë pronarët të hidhen në këtë trend.
Por kjo qasje nuk vjen pa pasojat e veta.
Mbikapacitet dhe ulje të fitimeve
Një nga problemet kryesore është mbikapaciteti në treg. Në një qytet si Tirana, por ende me një treg relativisht të vogël, numri i apartamenteve të listuara në Airbnb ka tejkaluar ndjeshëm kërkesën. Si pasojë, çmimet po bien dhe konkurrenca është ashpërsuar. Akomodimet që dikur mund të mbusheshin për një javë tani qëndrojnë bosh për ditë ose javë të tëra.
Në përpjekje për të mbajtur klientët, shumë hostë po ulin çmimet nën mesataren, shpesh duke operuar në kufijtë e humbjeve.
Kostot e larta të mirëmbajtjes: iluzioni i fitimeve të larta
Një nga keqkuptimet më të mëdha rreth Airbnb është bindja se kjo platformë sjell fitime të shpejta dhe të mëdha. Realiteti është krejt ndryshe. Një apartament që përdoret për Airbnb kërkon një mirëmbajtje të vazhdueshme, dhe këto shpenzime shpesh nënvlerësohen nga pronarët.
Pastrimi pas çdo qëndrimi, furnizimet e përditshme si detergjentët, letër higjienike, sapunët, mirëmbajtja teknike, dhe madje edhe shpenzimet për dekorimin ose përmirësimin e apartamentit për ta bërë atë tërheqës për turistët, mund të arrijnë deri në 300-500 euro në muaj. Këtyre u shtohen tarifat e platformës, taksat dhe shpesh shpenzimet e përfshira për stafin që merret me komunikimin dhe dorëzimin e çelësave.
Në këtë mënyrë, shumë pronarë që fillimisht menduan se do të gjeneronin fitime të mëdha, po përballen me të kundërtën: mezi mbulojnë kostot ose, në rastin më të keq, dalin me humbje.
Kur tregu shembet mbi vetveten
Numri i madh i apartamenteve në treg ka krijuar një situatë ku vetëm hostët me përvojë dhe strategji të mirë menaxhimi mund të mbijetojnë. Për pjesën tjetër, ëndrra për t’u pasuruar shpejt përmes Airbnb po kthehet në një makth financiar.
Kjo “çmenduri e Airbnb” në Tiranë po dëmton jo vetëm individët që e shohin si një mundësi të shpejtë fitimi, por edhe tregun e qirave afatgjata. Shumë apartamente që mund të plotësonin nevojat e banorëve janë hequr nga tregu i qirave, duke rritur artificialisht çmimet për ata që kërkojnë një shtëpi për të jetuar.
Çfarë duhet të ndryshojë?
Për të shmangur një kolaps të mëtejshëm, është e rëndësishme që pronarët të jenë realistë dhe të bëjnë analiza të detajuara të tregut para se të futen në këtë biznes. Gjithashtu, një rregullim më i mirë i tregut nga institucionet mund të ndihmojë në shmangien e mbikapacitetit dhe në mbrojtjen e tregut të qirave afatgjata.
Në fund të ditës, Airbnb është një mundësi biznesi që kërkon planifikim, investim dhe menaxhim të kujdesshëm. Ndryshe, ajo që duket si një burim i lehtë fitimi mund të kthehet në një barrë financiare për shumë njerëz.
* Arbenita Jakupi, agjente në tregun e pasurive të paluajtshme
