Donald Trump ka rënë dakord për një marrëveshje, që SHBA të zhvillojnë së bashku burimet minerale të Ukrainës. Edhe pse marrëveshja, që nuk është nënshkruar ende, nuk mendohet të përfshijë ndonjë garanci sigurie për Ukrainën, Kievi shpreson se me të do hapë rrugën për mbështetjen e vazhdueshme të SHBA-ve, në luftën e saj kundër pushtimit rus. Marrëveshja nuk duket se përfshin kërkesën e mëparshme të Trumpit, për të drejtat e 500 miliardë dollarëve (394 miliardë £) nga të ardhurat e mineralve të rralla të Ukrainës, por pretendon të të ndihmojë aksesin amerikan tek ato që cilësohen si burime thelbësore në ekonominë e shekullit të 21-të, dhe për të cilat SHBA ka qenë shumë e varur nga furnizimet e vendeve të tjera, veçanërisht nga Kina.
Mineralet e rralla si galiumi janë të domosdoshme për teknologjitë e avancuara të mbrojtjes, por nuk janë lehtësisht të disponueshme për SHBA-në brenda vendit. Ndërkaq Kina, një furnizues kryesor i galiumit, e ka përdorur zotërimin e tij si levë kundër SHBA-së, duke vendosur ndalimin e eksportimit të mineraleve të rralla në SHBA, si hakmarrje për rritjen e tarifave ndaj mallrave kineze. Mineralet e tjera, që gjenden po në Ukrainë, janë thelbësore për teknologjinë ushtarake, si sistemi i raketave, elektronika dhe automjetet elektrike. Në Ukrainë, ka depozita për 22 nga 34 mineralet e identifikuara nga Bashkimi Evropian si të rëndësisë së veçantë.
Problemi për SHBA-në është se Kina aktualisht zë një përqindje të lartë të importeve caktuar për mineralet e rralla. Pra Trump e sheh zgjidhjen e luftës në Ukrainë, si një mundësi për të siguruar burime alternative të mineraleve të rëndësishme, duke reduktuar varësinë e SHBA-ve nga Kina, dhe duke i lejuar një qasje më agresive ndaj saj.
Galiumi vlerësohet nga industria e prodhimit të mbrojtjes, sepse është i qëndrueshëm. Elementi shihet në veçanti, si një mjet vendimtar që përmirëson radarët, sistemet e komunikimit satelitor dhe sistemet e luftës elektronike. Por përdoret edhe në modulet me shumë çipa, e pp ashtu edhe në sistemet e navigimit dhe kontrollit të trafikut ajror.
Përveç galiumit, Ukraina ka burime të mëdha grafiti, një element që përdoret në ndërtimin e automjeteve elektrike dhe reaktorëve bërthamorë, dhe zotëron edhe një të tretën e furnizimit të Evropës me litium, i cili përdoret për bateritë.
Përqendrimi i Trump në mineralet e rralla, ka ndikuar gjithashtu edhe tek interesi i tij për Grenlandën, e cila posedon rezerva të konsiderueshme të mineraleve të rralla, duke e bërë atë një alternativë të mundshme ndaj burimeve që kontrollohen nga Kina.
Pse është kaq e rëndësishme Kina?
Shqetësimi i Trumpit për Kinën, po motivon edhe negociatat e tij me Rusinë. Një nga shqetësimet kryesore të Trumpit, është partneriteti i Kinës me Rusinë dhe tashmë nuk ka dyshim se, në aleancën kino-ruse, Kina është forca dominuese.
Duke pasur parasysh rritjen e bashkëpunimit midis dy kombeve në fushat ushtarake, ekonomike dhe teknologjike, Trump beson se ndikimi i Kinës në çështjet globale, duhet kundërshtuar në mënyrë agresive. Administrata Trump po përpiqet ta minojë këtë aleancë, duke zbutur qasjen e SHBA-së ndaj Rusisë, një veprim ky që ka tronditur liderët evropianë.
Trump e ka parë prej kohësh Kinën si kërcënimin kryesor për SHBA-në, duke e konsideruar atë rivalin e tyre më të madh ekonomik dhe një pengesë të rëndësishme për ta bërë Amerikën “përsëri të madhe”.
Politikat e tij ekonomike kanë synuar praktikat tregtare kineze, varësitë e zinxhirit të furnizimit dhe manovrat gjeopolitike. Një nga këshilltarët e tij kryesorë tregtarë, ka argumentuar se bizneset amerikane janë në disavantazh krahasuar me ekonominë e kontrolluar nga shteti i Kinës, vjedhja e pronës intelektuale dhe çekuilibri tregtar.
Tarifat e fundit vendosur nga SHBA-ja mbi importet kineze me vlerë qindra miliarda dollarë, kishin për qëllim t’i bënin produktet amerikane më konkurruese, duke rritur koston e importeve kineze, e duke inkurajuar kështu bizneset dhe konsumatorët të blinin mallra vendase. Në të njëjtën kohë, Trump u përpoq të dobësonte ekonominë eksportuese të Kinës, duke e bërë më të vështirë për kompanitë kineze, shitjen e mallrave në SHBA.
Duke synuar rajone të shumta, Trump po synon të zhvendosë zinxhirët e furnizimit global dhe të forcojë SHBA-në si një central elektrik prodhues. Duke i dhënë fund luftës në Ukrainë, Trumpi beson se SHBA-ja mund të ridrejtojë burimet e përdorura në Evropë, për të kundërshtuar ndikimin në rritje të Kinës.
Trump është përpjekur t’i justifikojë tarifat ndaj Kinës, duke pretenduar se prodhuesit kinezë janë përgjegjës për prodhimin masiv të fentanilit, i cili më pas trafikohet në SHBA përmes kanaleve të ndryshme. Trump ka propozuar masa të rrepta për të frenuar rrjedhën e fentanilit, duke përfshirë sanksionet dhe tarifat ndaj firmave kineze, që dyshohet se janë të përfshira në prodhimin e tij.
Pas hakmarrjes ndaj Kinës, Trump ka nevojë për paqen në Ukrainë dhe marrëveshjen mbi mineralet me Kievin, përpara se ndalimi i Kinës për eksportet në SHBA, të ndikojë në prodhimin të SHBA. Një marrëveshje e tillë, do t’i lejonte atij të mbante një qëndrim edhe më agresiv me Kinën e me më pak pasoja.
Megjithatë, Zelensky pretendoi kohët e fundit se Rusia ka marrë kontrollin e 20 për qind të mineraleve të Ukrainës, që nga pushtimi. Dhe ka gjasa që do të kalojnë vite përpara se ndonjë investitor amerikan të marrë ndonjë gjë prej parave të tij, për shkak të mungesës kronike të investimeve në sektorin e mineraleve të Ukrainës, për gati një dekadë.
Pra, edhe nëse marrëveshja e Trump shkon përpara, atij do t’i duhet të presë pak përpara se mineralet e Ukrainës të përmbushin nevojat e SHBA-së.
