Teksa ka shprehur trishtimin për humbjen e jetës së tri familjarëve kosovarë për shkak të konsumimit të kërpurdhave, prof. Edmond Panariti apelon për pasjen kujdes në njohjen e tyre, duke sugjeruar edhe një test që ndihmon në zbulimin në kohë të kërpudhave helmuese.
Është thuajse e pamundur të dallosh me sy të lirë llojet normale nga ato helmuese të këpurdhave, thotë Panariti.
Dy këpurdhat e para në foto janë shumë helmuese ndërsa e treta aspak. Por dallimi me sy të lirë është shumë i vështirë. Kur them shumë helmuese, do të thotë se mjafton gjysëm këpurdhe për të shkaktuar vdekjen pas ngrënies.
Te ne, kudo në pyje dhe terrene me hije dhe me lagështi, rritet këpurdha helmuese “Kësula e Vdekjes”. Kjo këpurdhë përmban lëndën toksike amatoksinë, e cila i reziston dhe nuk shkatërrohet nga gatimi, zjerja, pjekja, skuqja. Prandaj pas konsumit helmimi me të është i sigurtë.
E vetmja mënyrë për të zbuluar lëndën helmuese në këpurdha, eshtë me anë të provës Wieland, pra pikimi i një sasie acidi klorhidrik të përqëndruar në tulin e këpurdhës, e cila nëse përmban helm merr ngjyrë blu në të gjelbër. Eshtë përdorur për herë të parë në vitin 1979, dhe mban emrin e autorëve. Është i thjeshtë, praktik dhe i lirë.
Mund të kryhet edhe nga laboratorët rajonalë. Prova mbështetet në përdorimin e një cope letre filtri nga një letër të zakonshme me përmbajtje linjine, të zhytur në acid klorhidrik të përqëndruar, e cila më pas thahet dhe është e gatshme për përdorim.
Kjo copë letër në kontakt me këpurdhën helmuese merr ngjyrë blu në të gjelbër, ndërsa te këpurdhat normale nuk merr ngjyrë. Të gjithë prodhimet e këpurdhave, industriale dhe artizanale nuk duhet të përdoren pa kaluar këtë test, pavarësisht garancive të origjinës. Prandaj AKU, mbaj shënim dhe vepro sa nuk është vonë.
Ky test duhet të përdoret edhe nga mjekësia ligjore, për çertifikim përfundimtar të shkakut të vdekjes në rastet e helmimeve.
Për fat të keq, thotë Panariti, nuk njihet ndonjë antihelm (antidot) specifik ndaj këtij helmi. Por mënyra më e mirë e trajtimit pas helmimit, është ajo me karbon aktiv nga goja, provokimi i të vjellave dhe pastrim sa më i shpejtë i zorrëve me klizëm, në mënyrë që të reduktohet sa më parë dhe sa më shumë sasia e helmit.
Edhe trajtimi me atropine ndihmon.
