Sa më poshtë MetropolPost ju sjell parathënien e shkruar prej kryeministrit Edi Rama në botimin e “Albanian Files”, ku dëshmohen planet për ta ndryshuar rrënjësisht Shqipërinë përmes ndërtimeve me firma prestigjoze në botë. Në duke, vizoni është i dikujt që dëshiron t’i japë një fytyrë tjetër Shqipërisë, por nga ana tjetër janë ndërtime që ngrenë pikëpyetje të mëdha mbi financimin e tyre, për hir të kostove të larta të ndërtimit e luksit që ofrojnë.
Sa më poshtë, parathënia e shkruar prej kryeministrit Rama.
“Në Shqipëri, fjala “dosje” mbart një kujtim të gjatë dhe të dhimbshëm. Dosjet ishin instrumente frike. Ato ishin të përbëra nga njerëz të ndjekur në jetën e tyre, në shtëpitë e tyre, në miqësitë e tyre, në pëshpëritjet e tyre. Madje edhe në heshtjet e tyre.Ato kataloguan gjeste, dyshime dhe intimitete, duke e shndërruar jetën private në prova, imagjinatën në dyshim dhe mospajtimin në faj.
Dosjet nuk ishin të destinuara për të kuptuar. Ato ishin të destinuara për të kontrolluar. Ato ishin shkruar për njerëzit, pa ta.
Dosjet në këtë libër janë krejt e kundërta. Ato janë instrumente për të parashikuar të ardhme të mundshme. Ato janë të përbëra nga gjurmë nga takimet midis arkitektëve dhe Shqipërisë – trupit të saj, qëndrimit të saj, hapjeve të saj, thellësive të saj. Dritave dhe errësirës së saj. Madje edhe shpirtit të saj.
Ato nuk ndjekin njerëzit. Ato ndjekin një histori. Ato nuk gjykojnë. Ato regjistrojnë. Ato gjurmojnë se si ndryshon ideja e ndërtimit kur takon një vend. Si përkulet kur takon historinë. Si reziston, përshtatet ose thellohet nën presionin e realitetit. Nëse dosjet e vjetra e reduktuan jetën në prova, këto të rejat i rikthejnë provat në jetë. Ato nuk janë arkiva të bindjes, por të bërjes. Ky libër ekziston për të siguruar që ajo që po shpaloset në rrugën drejt realiteteve të reja të gurit dhe çelikut të mos zhduket, por të mbetet si një regjistrim i çmuar prapa skenave i një mbledhjeje mendjesh që po e ngre Shqipërinë në një mënyrë që askush nuk e parashikoi.
Shqipëria nuk është një vend që tërheq arkitektët më vizionarë të botës me para, shkëlqim apo premtime. I tërheq ata me diçka shumë më të vështirë për t’u përcaktuar dhe të pamundur për t’u falsifikuar: një besim të përbashkët në realitetin e një ëndrre dhe në besimin se ajo mund të mbahet. Jo pavarësisht se është këtu, por pikërisht këtu.
Diçka e gjallë. Diçka e papërsëritshme.
Diçka ende e lirë nga rehatia mbytëse e mbirregullimit dhe sigurisë së parapërgatitur. Ose, siç e tha një nga anëtarët e ArchArmy-t të fuqishëm, një liri nga “jo”-ja në të gjitha format e saj.
Ky libër nuk është thjesht për arkitektë të shquar, të rinj dhe me përvojë, të cilët kanë ardhur nga të dy hemisferat në një vend që deri vetëm disa dekada më parë ishte hapësira më e mbyllur në Tokë. Para së gjithash, bëhet fjalë për veçantinë e një momenti të bukur në histori, të krijuar nga një bindje e thjeshtë: Arkitektura mund të transformojë jo vetëm hapësirat, por edhe mendjet. Jo vetëm vendet, por edhe imagjinatën e një komuniteti, ndjenjën e tij për vendin, vizionin e tij për të ardhmen dhe vetëbesimin e tij.
Dosjet Shqiptare dokumentojnë një zhvillim demokratik të bërë nga vende të reja për të jetuar, të nxitur nga bindja se hapësira nuk është kurrë neutrale, se forma mbart vlera dhe se komunitetet duhet të rinegociojnë vazhdimisht marrëdhëniet e tyre, territoriale dhe shpirtërore, duke reflektuar mbi të kaluarën me përulësi dhe duke guxuar të përballen me të ardhmen pa frikë. Po, ky libër mbledh arkitektë të rinovuar. Por këto dosje nuk kanë të bëjnë me ta. Ato kanë të bëjnë me atë që ndodh midis tyre dhe Shqipërisë.
Edi Rama”
