Nga Oerd Bylykbashi
Sot unë nuk kam motiv për të festuar 8 dhjetorin. Sot mua më vjen turp! Jo që është 8 dhjetori i studentëve, sepse i kujtoj si sot emocionet e mia prej gjimnazisti 16 vjeçar, atë ditë kur e mora vesh ç’po bënin studentët dhe në tabelën e zezë të klasës shkruam “Solidarizohemi me studentët”, pa menduar pasojat. I kujtoj ato emocione dhe sërish ngashërima ngjitet lart në grykë, 30 vite më pas.
Por sot mua më vjen turp, sepse që nga ajo ditë kanë kaluar 30 vjet! 30 vite që vazhdojmë t’i quajmë pa e vrarë mendjen, si tranzicion! Është një zvarritje 30 vjeçare. Është shumë, tmerrësisht shumë, dhe ne jemi këtu ku jemi sot!
Sot u trishtova nga një lajm: një 25 vjeçar nuk i kishte ndaluar policisë në orën 1:45 të mëngjesit, dhe policia e ka qëlluar për vdekje. Komunikata e policisë, me një lehtësi të zezë, thotë se djaloshi u largua me vrap në mes të natës dhe polici paska dalluar në mes të errësirës që i ka drejtuar një send të fortë në vrap e sipër, ndaj e ka vrarë. Më pas tha se kishin arritur të gjenin armën, sikur edhe arma të kishte tentuar të largohej nga vendngjarja. Por më pas ka paqartësi nëse ka patur armë apo jo. Ç’nuk do të degjojmë për të riun që humbi jetën, nga ata që duan të justifikojnë ngjarjen. Hetimi ndoshta do ta nxjerrë të vërtetën. Ndoshta! Për aq sa dimq deri tani, ai djalosh vdiq nga pasojat e pandemisë, shtetrrethimi dhe si “sëmundje” bashkëshoqëruese ka patur kërkesen për liri të tepruar, duke shkelur shtetrrethimin e qeverisë. Ai tentoi të ushtronte lirinë për të mos u arrestuar kot. Kjo i kushtoi lirinë për të jetuar. Në ditën e rinisë, një i ri nuk u kthye më në shtëpi tek prinderit, 30 vite pasi studentet u ngritën pikërisht për më shumë liri.
Polici i shtetit tashmë është i bindur se ka të drejtë edhe të të qëllojë nëse nuk i ndalon në orët e shteterrethimit. Këtë pushtet ia ka dhënë qeveria. Shteterrethimin e vuri Ministria e bluzave të bardha. Ministrja e nxori urdhrin për kufizimin e të drejtave të tua, mbi bazën e një akti normativ të qeverisë së Ramës, që ndalon lëvizjen e lirë, por edhe tubimet politike, pra të drejta kushtetuese. Por këto të drejta kushtetuese ndalohen vetëm kur shpallet gjendja e jashtëzakonshme. Gjendja e jashtëzakonshme e pranveres mbaroi ne qershor dhe një e dytë nuk është shpallur. Pra, pa shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme, shterrethimi ku humbi jetën i riu, është i paligjshëm.
Tashmë shpresa është që polici të jete më i mprehtë e të dallojë në mes të errësirës, a ishte dora bosh apo me armë. Polici i qeverisë tashmë është de facto gjykata.
Ja pse nuk kam arsye për të festuar sot 30 vite më pas. Një Shqipëri që qeveriset me akte normative, nuk është ajo për të cilën unë me shokët e mi të klasës u solidarizuam 30 vite më herët. Ja pse sot më vjen turp, që fëmijët e mi ende duhet ta shohin Europën me formën dëshirore “E duam Shqiperinë si gjithë Europa” dhe jo në formën dëftore “Shqipëria është si gjithë Europa”.
Ky është dështim i madh! Një pjesë është dështuar pa dashje e një pjesë me qëllim. Rezultati për shqiptarin e thjeshtë, është i njëjtë. Kemi faj të gjithë, edhe thjesht si votues, kur nuk vrasim mendjen për fuqinë e votës sonë, por mbi të gjitha faj ka politika që në këto 30 vjet, si një nomad ka veruar e kullotur nga një kullote mandati katë-vjeçar në tjetrën. Jam pjesë e kësaj politike dhe nëse nuk përpiqem të ndryshoj gjërat, faji është më i madh. Ndaj nuk jam thjesht i revoltuar në këtë 30 vjetor, por jam përpara kryqëzimit: ose të reagoj me aq pak sa mundem, ose të jem pjese pa emër e dhjetëvjeçarit tjetër, njësoj si ata të tre që kaluan.
Katër vitet që vijnë, do të bëjnë ndryshimin nëse do të marrim rrugën përpjetë apo shtegun teposhtë. Ama sot, më 8 dhjetor 2020, nuk kam gjë për të festuar. Sot, në ditën e rinisë, një i ri humbi lirinë e jetës, sepse deshi të abuzonte me lirinë për të lëvizur!
