Kreu i Shoqatës së Botuesëve Petrit Ymeri ka reaguar ditën e sotme sa i takon listës së përzgjedhur prej Ministrisë së Arsimit, me librat që do të jenë të pranishme në bibliotekat e shkollave këtë vit.
Në shënimin e tij Ymeri bën me dije se kjo listë ishte zhgënjyese për shumë nga botuesit, duke këmbëngulur se “pasurimi i bibliotekës nuk është çështje tarafesh, as sajdisjeje botuesish apo autorësh” e se “përzgjedhja duhet kryer në bazë të cilësisë së titullit/autorit/përkthyesit edhe botuesit, mungesës në biblioteka, përditësimit të tyre, përputhshmërisë me kurrikulat dhe tekefundit, kultivimit dhe promovimit të letërsisë së mirë per nxenesin dhe mësuesin”
Sa më poshtë shënimi i plotë i kreut të Shoqatës së Botuesëve, Petrit Ymeri.
U publikua më 22 gusht në faqen e Ministrisë së Arsimit “Lista e titujve rekomandues për bibliotekat e institucioneve të arsimit parauniversitar, 2023”. Të nesërmen, lista u hoq nga faqja.
Reagimet negative ndaj saj janë të shumta, në radhë të parë nga botuesit.
Pas një pauze 9-vjeçare, në vitin 2022 Ministria e Arsimit rifilloi procesin e pasurimit të bibliotekave shkollore. Fondi ishte 20 milion lekë, por nuk u shpenzua plotësisht. Shoqata e Botuesve Shqiptarë e kontestoi ashpërsisht të gjithë procesin e vitit 2022, duke filluar nga Lista e hartuar dhe deri te përzgjedhja e dukshme klienteliste, që kalonte nga drejtoritë arsimore. Sa për ilustrim, 3-4 shtëpi botuese përfituan pothuajse 70% të fondit total në një kohë kur nuk japin ata 70% të produktit botues dhe kryesorja, nuk kanë titujt më të zgjedhur. Problemi themelor ishte cilësia e dobët e titujve të listës. Përfituesit kryesorë: botuesit e teksteve shkollore.
Në fillim të vitit 2023, Ministria e Arsimit, organizoi dy takime, në të cilat ishte edhe zonja ministre e Arsimit, Evis Kushi, me qëllimin për ta përmirësuar procesin për vitin 2023 dhe më tej. Shoqata e Botuesve Shqiptarë ripërsëriti qëndrimet dhe vërejtjet e bëra publike dhe pas diskutimeve konstruktive, u duk se u gjet mirëkuptimi për një proces të ri, ku si Shoqata edhe përfaqësues të botuesve shkollorë do të ishin pjesëmarrës të procesit të hartimit të një liste më të plotë dhe më cilësore, madje edhe anëtarë konsultativë në Bordin e MAS, i cili do të ishte vetëm një. Ne paraqitëm edhe propozimet tona.
Më datë 12 mars 2023, MAS nëpërmjet një letre zyrtare na kërkoi të propozonim një listë të librave. Pas një pune katërjavore shumë të kujdesshme, dorëzuam një listê, shoqëruar edhe me një Relacion shpjegues. Shqyrtuam titujt e më shumë se 40 subjekteve botues, me përjashtim të Albas, Pegi dhe Ideart që nuk na dërguan asnjë informacion dhe, siç kuptuam më pas, kishin komunikuar direkt me MAS, me pasoje rishfaqjen e së njëjtës skemë të listës së mëparshme, dashuri” pa kushte!
Cilat ishin disa nga kriteret e punës sonë?
Sigurisht patëm parasysh përzgjedhjen e autorëve dhe titujve më të mirë; përkthyesit më të mirë; profesionalizmin dhe kualifikimin e shtëpive botuese, gjendjen e bibliotekave dhe përputhshmërinë, për aq sa mundej, me kurrikulat. Duke njohur defektet dhe teprimet e Listës së tetorit 2021, vumë edhe disa kritere: seritë e librave për fëmijë të kishin 10 tituj maksimumi; nga një autor jo më shumë se 10 tituj librash (përjashtim bënte vetëm Ismail Kadare).
Çfarë vëmë re në listën e gushtit 2023?
Tituj të vjetër që nuk ekzistojnë të mbartura nga një listë te tjetra (dhe që vetë botuesit nuk i propozojnë më); botime te shtëpive botuese që nuk ekzistojnë; tituj librash në anglisht nga botues të huaj; seri librash për fëmijë me 20-30 tituj, vepra të mira të letërsisë shqipe që mungojnë. Ka shtëpi botuese që në këtë mënyrë kanë edhe më shumë se 60, 70 apo 90 tituj librash nga sa përmenden në listë.
Pasurimi i bibliotekës nuk është çështje tarafesh, as sajdisjeje botuesish apo autorësh, përzgjedhja duhet kryer në bazë të cilësisë së titullit/autorit/përkthyesit edhe botuesit, mungesës në biblioteka, përditësimit të tyre, përputhshmërisë me kurrikulat dhe tekefundit, kultivimit dhe promovimit të letërsisë së mirë per nxenesin dhe mesuesin. Gjithçka le shumë për të dëshiruar. Në Listë mungojnë shumë autorë e tituj të rëndësishëm. Pse nuk u morën parasysh sugjerimet e Shoqatës? Kryetari Bordit ne Ministri i ka marrë ato qysh më 15 prill.
Sa për Bordin që bëri listën e publikuar, ai është anonim. Nuk dimë çfarë të themi për të: ka mungesë informacioni, padituri, mosnjohje e situatës së botimeve, keqdashje, çoroditje apo punë tarafesh? Nuk mund të hedhim hamendësime apo paragjykime me të panjohurat, por rezultatin e shohim.
Ajo që prisnim dhe për të cilën diskutuam e punuam, nuk ndodhi. U përsërit e njëjta shfaqje. Çfarë do të ndodhë më tej? Nuk kemi asnjë reagim nga Ministria. Për ne që punojmë në këtë fushë prej shumë vjetësh, por edhe për botues të rinj cilësorë, kjo nuk është çështje tregu, por më shumë: dinjiteti i marrë nëpër këmbë. Pyetja është: a duhet të vazhdojmë të bëhemi pjesë e procesit apo ta refuzojmë atë?
Petrit Ymeri
