Varietetet më të mira, si të zgjidhni frutat perfekte dhe si të lexoni të ardhmen në farat e kësaj peme, simbol i paqes
Hurma është një frut tipik i vjeshtës me një aromë të ëmbël dhe të këndshme, me një ngjyrë të bukur portokalli dhe shumë veti ushqyese. Me origjinë nga Lindja, ajo kultivohet gjerësisht dhe është një nga produktet tipike të stinës, që nuk mund të mungojë në tryezën e vjeshtës.
HISTORIA DHE EMRI I HURMAVE - Hurma është një bimë vendase në Azinë Lindore, me një histori të gjatë. Emri i saj botanik është Diospyros kaki, dhe është një nga bimët frutore më të vjetra të kultivuara nga njeriu, e përhapur në Kinë për më shumë se mbi 2000 vjet. Emri me të cilin njihet zakonisht bima dhe fruti, rrjedh nga fjala japoneze kaki, e cila tregon vetëm frutin: për këtë arsye në gjuhën tonë është më e saktë të përdoret termi "hurmë".
Emri botanik "Diospyros", megjithatë, daton në vitin 1780 dhe është rezultat i bashkimit të dy termave grekë, Dios (për "Zeus") dhe puròs (grurë), me kuptimin e përgjithshëm "gruri i Zeusit".
Hurma mbërriti në Evropë në gjysmën e dytë të shekullit të nëntëmbëdhjetë, duke pasur menjëherë sukses të madh, për shkak të shijes së ëmbël dhe butësisë së saj. Hurma është përshtatur në mënyrë të përkryer me klimën mesdhetare: një pemë mund të arrijë edhe deri në 20 metra lartësi, megjithëse për arsye praktike kultivimi e krasitjeje, preferohet të mbahen në lartësi më të ulëta
VARIETET DHE KARAKTERISTIKAT E HURMAVE – Jo të gjitha hurmat janë të njëjta, por ka disa varietete me karakteristika shumë specifike. Ndër varietetet më të përhapura kujtojmë varietetin Loto, i kultivuar kryesisht në Emilia-Romagna, me një tul të butë dhe pothuajse xhelatinoz, Vaniljen Campania, tuli i së cilës është më i fortë dhe me ngjyrë më kafe se Loto; pastaj ka hurma-molle, ndër të cilat vlerësohen veçanërisht varietetet Fuyu, Suruga, O'Gosho dhe Jiro: në këtë rast lëvozhga është më e hollë, ngjyra është më e lehtë dhe tuli është kompakt dhe pothuajse krokant, i ngjashëm, në fakt, me atë të mollës, shumë e vlerësuar dhe më pak e sheqerosur se varietetet e buta. Pastaj është varieteti Cioccolatino, me fruta të rrumbullakosura, tul të butë, shumë të ëmbël, me një nuancë vaniljeje dhe një ngjyrë të kuqe të fortë.
SI TË ZGJIDHNI - Hurmat, nëse nuk shijohen kur janë plotësisht të pjekura, janë të forta dhe për këtë arsye nuk janë të këndshme për qiellzën, veçanërisht ato që i përkasin varieteteve të buta si Lotus. Prandaj, frutat duhet të kenë një ngjyrë të bukur të ndritshme dhe të kenë një lëkurë krejtësisht të paprekur, përndryshe prishen shpejt. Ato gjithashtu mund të blihen kur nuk janë pjekur plotësisht dhe lihen të pushojnë për disa ditë, mundësisht në errësirë dhe në një kuti druri: për të përshpejtuar procesin e pjekjes, mund t'u vendosni një mollë pranë (mollët, në fakt, sapo vilen, lëshojnë etilen, një hormon bimor të gaztë, i cili, nga ana tjetër, duke nxitur shndërrimin e niseshtës së përmbajtur në tul, nxit dhe përshpejton edhe pjekjen e vetë frutave. Për t'i zgjedhur hurmat, preferoni ato me një ngjyrë të këndshme uniforme, pa mavijosje dhe me lëkurë pa defekte.
VETITË USHQYESE DHE PËRFITIMET E HURMËS – Ndryshe nga sa mund të mendoni meqë hurmat kanë një aromë shumë të ëmbël, 100 gr. hurma japin vetëm 70 kalori dhe për këtë arsye janë të përshtatshme edhe kur ndiqni një dietë me kalori të ulët. Përbërja ushqyese e hurmave, sërish për 100 gr., përmban 18% sheqerna, 80% ujë, 0,45% proteina, 0,5% yndyrna, një sasi e mjaftueshme e vitaminës C dhe vitaminave të grupit B. Për më tepër, hurma është e pasur me beta-karotinë dhe kalium, ka veti laksative dhe diuretike. Hurma ka veti ushqyese që janë shumë të mira për shëndetin e trupit të njeriut: është një burim i mirë i fibrave të dobishme për zorrët, ka veti diuretike dhe është i pasur me katekina, molekula me aktivitet antioksidues, që mund të ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave nga plakja.
KURIOZITETE PËR HURMAT- Hurma,e quajtur ndryshe edhe "molla orientale", ishte për kinezët "pema e shtatë virtyteve", sepse rron për një kohë të gjatë, ofron një hije të madhe, degët e saj janë një vend ku zogjtë mund të bëjnë fole lehtësisht, është rezistente ndaj sulmit nga parazitët, gjethet e saj të verdha në të kuqe në vjeshtë, janë dekorative deri në kohën e ngricave të para, druri jep një zjarr të këndshëm, rënia e gjetheve të bollshme siguron një pleh të pasur për tokën poshtë. Për të qëndruar në Itali, në traditën napolitane, hurma quhet Legnasanta, sepse duke hapur frutin, mund të shihet një imazh karakteristik brenda, që të kujton atë të Krishtit në kryq.
Sidoqoftë, kultura popullore siçiliane, e konsideron farën të shenjtë: duke e ndarë atë në gjysmë, tregon filizin e bimës së re, që i ngjan një dore të vogël të bardhë që dikur konsiderohej "dora e Marisë" ose "dâ Virgini".
Një tjetër besim popullor lidhet gjithashtu me farën: duke vëzhguar pjesën e brendshme të saj të ndarë në gjysmë, është e mundur të bëhet një parashikim për klimën e dimrit aktual: filamenti i bardhë që shihet në qendër, mund të marrë formn e një takëmi: nëse i ngjan formës së lugës, dimri do të sjellë shumë borë, nëse i ngjan pirunit, temperaturat do të jenë relativisht, ndërsa nëse i ngjan thikës, dimri do të jetë i ftohtë dhe i mprehtë.
Së fundi, një shënim shprese: hurma konsiderohet gjithashtu edhe si pema e paqes, sepse, në vitin 1945, një pemë hurme i mbijetoi shpërthimit të bombës atomike në Nagasaki. Pasi u kuruan, fidanët e "gjeneratës së dytë" të përftuar nga bima mëmë, u "aprovuan" nga kopshtet në të gjithë botën, duke u kthyer në një projekt paqeje.
