Samiti i NATO-s përfundoi me një “fitore” për linjën e Donald Trump: marrëveshja për të rritur shpenzimet e mbrojtjes në 5% deri në vitin 2035 – në ndarjen 3.5 + 1.5 përqind – u miratua nga udhëheqësit e vendeve aderuese nw tw. Teksti i deklaratës përfundimtare, parashikon që “aleatët do të ndajnë të paktën 3.5% të PBB-së vjetore, deri në vitin 2035, për të financuar kërkesat themelore të mbrojtjes dhe për të përmbushur objektivat e aftësive të NATO-s”. Por Spanja nuk wshtw pajtuar me këtë qëndrim. Kryeministri Pedro Sanchez beson se ai mund t’i përmbushë detyrimet e tij me 2.1%, siç llogaritet (thotë ai) nga ushtria. Ndwrkaq Trump deklaroi: “Është e tmerrshme! Nuk dëshiron të paguajë pjesën e vet, ndaj ne do të aplikojmë detyrime të dyfishta”, deklaroi ai në një konferencë për shtyp, por përgjigja spanjolle nuk vonoi të vinte. Sipas saj “negociatat për tarifat po zhvilloheshin me Bashkimin Evropian” dhe jo individualisht me vendet
Qëndrimi i Spanjës
Sanchez pretendoi të drejtën për të pasur një tjetwr rrugë, e cila tw shpërblente “Spanjën dhe mirëqenien”.Por Trump ia preu shkurt: “Ne do të merremi drejtpërdrejt me Madridin”. Deklarata përfundimtare e vendos 3.5% dhe arritjen e objektivave të kapacitetit të NATO-s në të njëjtin nivel, dhe kjo vlen për të gjithë. Aleanca pohon se 3.5% do të nevojitet, ndërsa Madridi distancohet me “një zgjedhje sovrane”, duke zgjedhur një përplasje me SHBA-në. “NATO dhe Spanja fitojnë”, tha kryeministri spanjoll, duke pohuar se vendi i tij ishte “absolutisht rigoroz” në përcaktimin e shpenzimeve ushtarake në 2.1% të PBB-së. “Nuk e thashë unë, por Forcat e Armatosura”, saktëson ai gjatw deklaratave tw veta.
Motivimet e Sanchez
Madridi nuk u shmang nga çështja e sigurisë së NATO-s, por nuk donte të sakrifikonte llogaritë e brendshme. Sanchezi përsëriti se këtë vit Spanja do të ketë vështirësi në arritjen e pragut prej 2% të vendosur prej kohësh, si pragu minimal për shpenzimet e mbrojtjes në raport me PBB-në. Por ai nuk dwshiron të shkojë përtej kësaj. Vitet e fundit, vendit Iberik i është dashur të merret me emergjenca të tjera ekonomike, dhe pwrreth një dekade, shpenzimet ushtarake spanjolle pothuajse janë dyfishuar, duke u rritur nga 12 në 20 miliardë euro.
PBB-ja spanjolle
PBB-ja e Spanjës është mburrur me norma të konsiderueshme rritjeje në vitet e fundit, gjithmonë mbi 2.5%. Dhe në vitin 2024, shifra ishte +3.2%. Por investimi mw shumw për shpenzimet ushtarake gjatë dekadës së ardhshme, do të thoshte një angazhim financiar shumë i rëndë për arkën e shtetit. “Shkuarja nga 2 në 5 përqind,” tha Sanchez, “do të na detyronte të kalonim vijat tona të kuqe, dhe do të na detyronte ose të rrisnim në mënyrë drastike taksat mbi klasën e mesme, ose të zvogëlonim në mënyrë drastike shtetin tonë të mirëqenies.”
Kostot
Përballë kërkesës për të rritur shpenzimet, Sanchezi deklaroi se për vendin e tij kjo do të ishte ekuivalente me një përpjekje prej 350 miliardë eurosh, fonde që do të gjendeshin përmes “një rritjeje të taksave, një uljeje prej 40% të pensioneve ose një përgjysmimi të investimeve në arsim”.
Aspekti politik
E gjithë çështja duhet të marrë në konsideratë edhe stabilitetin politik të qeverisë. Ekzekutivi i udhëheqësit socialist spanjoll, mbështetet nga partitë e ekstremit të majtë dhe forcat politike pacifiste si Sumar, të cilat janë kundër fondit shtesë prej 10 miliardësh. Në thelb, Sanchezi nuk do të kishte shumicën në Parlament, për të miratuar një plan ambicioz për të rritur shpenzimet ushtarake.
Sa ka shpenzuar Spanja në aspektin e Mbrojtjes
Siç vëren InsideOver, Madridi ende ka angazhime në anën e investimeve për Mbrojtjen. InfoDefensa citon shifrat për pajisjen e saj me një aeroplanmbajtëse të aftë për të transportuar luftëtarë F-35, ndërsa në ndarjen shtesë prej 10 miliardë eurosh të premtuar nga Sanchez, El Mundo zbulon se “18.73% e kësaj shume (1.96 miliardë euro) do të ndahen drejtpërdrejt për blerjen e aftësive mbrojtëse dhe parandaluese” dhe se “angazhimet kryesore buxhetore të Ministrisë, janë të përqendruara në municione, eksplozivë dhe obusë vetëlëvizëse me rrota (ATP), të cilat do të thithin 44.08% të buxhetit total të armatimeve”. Së fundmi, një miliard euro në vit, është ndarë për të mbështetur Ukrainën.
